Smaller Default Larger

Jan Nepomucen Jaworowski ps "Maryśka" urodził się 16 maja 1920 roku w Łomży. Jego  ojciec Hipolit był nauczycielem matematyki w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Łomży, a matka Zofia, z domu Jagodzińska, zajmowała się wychowaniem Janka. Z domu rodzinnego wyniósł Janek wysokie walory moralne, głęboką religijność oraz wielkie poczucie patriotyzmu, które cechowało Go przez całe życie. 

W latach 1926-1930 uczęszczał do szkoły ćwiczeń przy Seminarium Nauczycielskim, a następnie do Gimnazjum Męskiego im. Tadeusza Kościuszki. Uczył się bardzo dobrze, zawsze należał do najlepszych uczniów w klasie. Był też osobą uzdolnioną muzycznie, grał na fortepianie oraz na flecie, występował w chórze i w orkiestrze szkolnej.
Będąc uczniem Gimnazjum wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego. Należał do I Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki. Kolejno zdobywał stopnie: młodzika, wywiadowcy, ćwika oraz harcerza orlego, a po kursie w 1937 roku uzyskał stopień podharcmistrza. Przez wiele lat był zastępowym, a w latach 1937-1938 pełnił funkcję przybocznego drużyny. 

Po ośmiu latach nauki (1930-1938) zdał maturę i otrzymał świadectwo dojrzałości ze specjalizacją humanistyczną. Latem 1938 roku po zdaniu egzaminu na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Wileńskiego im. Stefana Batorego, uzyskał urlop dziekański na odbycie służby w Junackich Hufcach Pracy. Po odbyciu służby Janek wstąpił do Dywizyjnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Podchorążówkę ukończył  z IV lokatą, jako prymus swojego plutonu. Otrzymał stopień plutonowego podchorążego.

W 1939 roku, w ramach Armii Narew, brał czynny udział w wojnie obronnej. Po nieudanej próbie przedostania się na Węgry - wraz ze swoimi Rodzicami zamieszkał w Siedlcach. Brał czynny udział w pracy konspiracyjnej, przede wszystkim jako instruktor wojskowy. W 1942 roku przenósł się do Warszawy, gdzie uczęszczał na tajne komplety Wydziału Medycyny Uniwersytetu Warszawskiego. 

Równocześnie wstąpił do Grup Szturmowych Szarych Szeregów. Dowódcą Grupy Szturmowej, do której należał, był Tadeusz Zawadzki ps. Zośka poległy w Akcji pod Sieczychami 20 sierpnia 1943 roku.  Kolegami Janka byli między inymi: Aleksander Dawidowski ps. Alek, Jan Bytnar ps.Rudy. 

W końcu listopada 1942 roku Grupy Szturmowe przekształcone zostały w Oddział Specjalny "Jerzy". Oddział ten wchodził w skład Oddziału Dyspozycyjnego Związku Odwetu "Motor 30", później "Sztuka 90", "Deska 91" i "Broda 53".

W połowie 1943 roku część żołnierzy (około 75-ciu) z 3 Kompani Oddziału Specjalnego "Jerzy" została przeniesiona (dysygnowana). Z grupy tej uformowano Oddział Specjalny "Agat" (późniejsza nazwa "Pegaz"), z którego latem 1944 roku powstał Batalion "Parasol". Po śmierci Tadeusza Zawadzkiego Oddział Specjalny "Jerzy" - na cześć bohaterskiego harcmistrza - otrzymał z dniem 01 września 1943 roku pseudonim "Zośka". Jan Jaworowski ps. "Maryśka" należał do Oddziału Specjalnego "Jerzy". Brał czynny udział w konspiracji oraz prowadził szkolenia wojskowe w lesie - "Bazie". 27 kwietnia 1944 roku wziął udział w głośnej akcji "T-U" (Tłuszcz-Urle).

W Powstaniu Warszawskim Janek walczył na Woli i Starym Mieście. Szybko awansował. Po śmierci "Andrzeja Długiego" został zastępcą plutonu, a po śmierci "Kołczana"  - dowódcą. Po śmierci "Floriana" otrzymał funkcję zastepcy dowódcy kompani.
Pod koniec walk na Starym Mieście został ciężko ranny. W ranną nogę wdała się gangrena. Nogę dwukrotnie amputowano. Cierpiał, ale nie tracił ducha do końca. Zmarł 10 października 1944 roku w szpitalu św. Stanisława na Woli.

Odznaczony orderem Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych rozkazem Dowódcy AK nr 400 z 31 VIII 1944. Uzasadnienie brzmiało: "za odznaczenie się w walkach Grupy Północ na Starym Mieście".[1]*
Grób Janka Jaworowskiego ps. "Maryśka" znajduje się w kwaterach żołnierzy i sanitariuszek batalionu "Zośka" na Powązkach w Warszawie. 


Grób na Powązkach- Cmentarz Wojskowy                                                                                                                                                            

Kwatera: A 20, Rząd: 3, Grób:12

Biografia Jana Jaworowskiego opracowana została przez dh hm. Józefa Malajka na podstawie opowiadań 
Tadeusza Jaworowskiego - brata Janka oraz jego współtowarzyszy walki - żołnierzy Baonu "Zośka".

[1]*.↑ Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 4. Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari - Powstanie Warszawskie. Opracował Andrzej Krzysztof Kunert, Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 1997. ISBN 83-87224-00-6.